A516 Sac

A516 çeliği nedir?

A516, ASTM A516 ve ASME SA-516 kapsamında tanımlanan, orta ve düşük sıcaklıkta çalışan basınçlı kaplar için üretilmiş karbon çeliği saclarının adıdır. Sınıflar Gr 60, Gr 65 ve Gr 70 diye üçe ayrılır.

Köşebent ve bağlantı levhası siparişlerinde A516 çoğunlukla çizimin kenarındaki bir not olarak karşımıza çıkar. Notun arkasında ise bir malzeme şartnamesi vardır: hangi sınıf, hangi kalınlık, hangi belge.

Karbon sınırı sınıfa göre yükselir. 12,5 mm ve altı kalınlıkta en fazla karbon Gr 60 için 0,21, Gr 65 için 0,24, Gr 70 için 0,27 yüzdedir; silisyum 0,15 ile 0,40 arasında kalır. Daha kalın saclarda karbon payı artar, o bandın rakamlarını burada sıralamıyoruz.

Bu sayfanın geri kalanı önce fiyatı, sonra sınıfların ne anlama geldiğini ve bir bağlantı levhası için hangi noktalara bakılacağını açıklıyor.

A516 sac fiyatları

Liste fiyatı üç şeye bağlıdır: kalınlık, plaka ebadı ve istenen Gr sınıfı. Ekim 2026 listesinde 10 mm A516 için kilo fiyatı 49,20 ₺/kg ₺/kg olarak görülüyor, KDV hariç.

Tabloda kalınlık sütunu başta durur; yanında KDV hariç ₺/kg, KDV dahil ₺/kg ve 1500×3000 mm tabakanın toplam tutarı gelir. Aynı satırdan hem kilo hem levha bedeli okunabildiği için köşebent plakası hesaplayan biri ayrıca çarpma yapmak zorunda kalmaz.

• Fiyatlar KDV hariç ve KDV dahil birlikte verilir.
• Fiyatlar günlük değişebilir; sipariş anındaki rakam geçerlidir.
• Tabloda 5 mm ile 25 mm arası kalınlıklar yer alır.

Gr 70 gibi daha yüksek mukavemetli bir sınıf istendiğinde, ürünün sertifikası ve sınıf notu fiyatın okunduğu satırın yanına yazılmalıdır.

A516 sac tutar hesaplama

Ağırlığı bulmak için kalınlığı milimetre olarak alıp 7,85 ile çarparsınız; sonuç kg/m² değeridir. Dayanak, çeliğin 7,85 g/cm³ (7850 kg/m³) yoğunluğudur.

Bir bağlantı levhası düşünelim: 12 mm A516, 94,2 kg/m² çeker. Tam 1500×3000 mm tabaka 4,5 m² olduğundan 423,9 kg gelir. Bu tartıyı ₺/kg ile çarpınca tabaka bedeli, m² ile çarpınca metrekare bedeli çıkar.

Tam tabakanın kilosu brüt, kesilen parçanın kilosu nettir. İkisi arasındaki fark fire olarak kalır ve çoğu zaman fiyata siz eklersiniz; küçük köşebent plakalarında bu kalem ihmal edilemeyecek kadar büyüyebilir.

Sitedeki hesap aracına kalınlık ve ölçüleri girdiğinizde ağırlık ile tutar aynı anda görünür. Alt kısımdaki tablo ise sık kullanılan ebatların hazır sonuçlarını gösterir.

A516 mekanik özellikleri

Üç sınıfta çekme dayanımı farklıdır: Gr 60 için 415–550 MPa, Gr 65 için 450–585 MPa, Gr 70 için 485–620 MPa. Asgari akma sırasıyla 220, 240 ve 260 MPa olarak okunur.

Uzama değerleri ters yönde ilerler. 50 mm ölçü boyunda asgari uzama Gr 60 için %25, Gr 65 için %23, Gr 70 için %21 değerindedir; 200 mm ölçü boyunda aynı sınıflar için %21, %19 ve %17 görülür. Dayanım yükseldikçe sünekliğin biraz azaldığı bu rakamlardan açıkça seçilir.

Çekme dayanımı ksi cinsinden de yayımlanır: 60–80, 65–85 ve 70–90. Türkiye'de teknik çizimler MPa ile çalıştığı için tablodaki ana sütun MPa'dır.

Kalınlık arttıkça akma sınırının aşağı doğru kayabileceğini unutmayın. Tablodaki değerler şartname asgarisidir; elinizdeki partinin gerçek rakamı yalnız kendi sertifikasından okunur.

A516 kimyasal bileşim nasıldır?

12,5 mm ve altı kalınlıkta karbon üst sınırı sınıfa göre değişir: Gr 60 için 0,21, Gr 65 için 0,24, Gr 70 için 0,27 yüzde. Silisyum üç sınıfta da 0,15 ile 0,40 yüzde arasındadır.

Karbon, mukavemeti yükselten elementtir ama kaynak işini zorlaştıran da odur. Gr 70 sınıfındaki yüksek sınır, aynı kalınlıkta Gr 60'a göre daha dikkatli bir kaynak planı gerektirir.

Fosfor, kükürt ve mangan sınırları bu sayfada yazılmıyor; çünkü kaynaklar arasında bu üç sınır için farklı rakamlar dolaşıyor ve yanlış bir sayı yayımlamak istemiyoruz. Kesin sınır, sipariş ettiğiniz şartnamenin güncel baskısında ve ürün sertifikasında yer alır.

12,5 mm üstü kalınlıklarda karbon sınırı yukarı çıkar. O kalınlıklarda çalışıyorsanız şartnameyi doğrudan açıp bakmak, tablodan tahmin yürütmekten sağlıklıdır.

A516 muadil kaliteler ve karşılığı

A516, ASTM ve ASME sistemine ait bir ad olduğu için Avrupa tarafındaki kazan çeliği adlarıyla aynı şey sayılmaz. Tabloda yalnızca bu sınıfın kendi adı ve alt sınıfları yer alır.

Piyasada A516 ile P265GH ya da P355GH sık sık yan yana konuluyor. Kullanım alanı yakındır; ancak bir şartnamenin diğerinin yerine geçtiğini söylemek için kimyasal sınır, mekanik değer ve muayene şartlarının tek tek karşılaştırılması gerekir. Bu karşılaştırmayı sayfa değil, projenin sorumlu mühendisi yapmalıdır.

EN 10028-2 sac ve levha, EN 10216-2 ise boru için yazılmış ayrı standartlardır. Birini diğerinin yerine kullanmak bu yüzden başlangıçtan hatalı olur.

Çizimde yalnızca A516 yazıyorsa, mutlaka hangi Gr sınıfının kastedildiğini sorun. Üç sınıf arasındaki dayanım farkı bağlantı levhası kalınlığını doğrudan etkiler.

A516 sac ebatları ve kg değerleri

Sık sorulan ebat 1500×3000 mm tabakadır. Bu ebatta 5 mm için tabaka 176,6 kg, 8 mm için 282,6 kg, 12 mm için 423,9 kg ve 20 mm için 706,5 kg çeker.

Kilolar kg/m² değerinin 4,5 ile çarpımından çıkar: 5 mm için 39,25, 8 mm için 62,8, 12 mm için 94,2, 20 mm için 157 kg/m². Kendi ebadınızı hesaplamak istiyorsanız yalnız alanı değiştirmeniz yeter.

10 mm altı genelde ince sac, üstü levha diye anılır. Basınçlı kap işlerinde ince saclar nadir görülür; köşebent bağlantı plakasında ise 5–12 mm arası kalınlıklar daha çok işe yarar.

Tabaka ağırlığı sipariş öncesi taşıma ve istif planını da belirler. 700 kg'ı aşan bir tabakanın forklift ya da vinçle taşınacağını bilerek yer ayırın.

A516 sac işleme ve kaynak bilgisi

A516 düşük ve orta karbonlu bir çelik olduğu için kaynağa elverişlidir; yine de sınıf yükseldikçe ve kalınlık arttıkça işlem daha dikkatli planlanmalıdır. Ön ısıtma, elektrot ve ara pasa sıcaklığı kararları şartnameden alınır.

Karbon payı yüksek bir sınıfta çatlak riski, kalın kesitte ise çelik içindeki soğuma hızı artar. Bu yüzden kalın bir bağlantı levhasında kaynak öncesi levhanın ısıtılması çoğunlukla gündeme gelir.

Kesim konusunda oksijen ve plazma yöntemleri pratikte kullanılır. Kesilen kenar ağır işlem görecekse, ısıdan etkilenen bölgenin taşlanması ya da ek işlemle düzeltilmesi sık yapılan bir önlemdir.

Kaynak yapacak ekip, A516 yerine elinde başka bir sınıf varsa prosedürü yeniden doğrulamalıdır; kaynak prosedürü malzeme sınıfına bağlı olarak onaylanır.

A516 sac yüksek sıcaklıkta nasıl davranır? (ısıl işlem)

A516 orta ve düşük sıcaklık için tasarlanmıştır; yüksek sıcaklıkta uzun süre çalışacak bir kazan için çoğunlukla başka bir kalite ailesi seçilir. Teslim durumu ve ısıl işlem şartı sipariş notunda yazılır.

Sıcaklık yükseldiğinde çeliğin dayanımı düşer ve uzun süre yük altında kalan parçada sürünme denen yavaş şekil değişimi görülür. Bu etki, kazan tasarımında malzeme seçimini belirleyen başlıca konulardan biridir.

Isıl işlem, sacın teslim edilmeden önceki durumunu belirler: normalize edilmiş mi, gerilim giderilmiş mi gibi bilgiler sertifikada görünür. Bu sayfada sıcaklık ya da süre değeri vermiyoruz; ihtiyacınız ürün şartnamesinden okunmalıdır.

A516 sacın kullanım yerleri

A516 en çok basınçlı kap, tank ve ısı eşanjörü gövdesinde kullanılır. Bağlantı levhası ve köşebent gibi taşıyıcı parçalarda da aynı sacdan kesim yapılabilir.

• Basınçlı kap ve hava tankı gövdeleri
• Depolama tankı ve silo yüzeyleri
• Isı eşanjörü ve kazan bağlantı plakaları
• Ağır yapılarda köşebent, tabanlık ve flanş levhaları

Köşebent tarafında A516 tercihi çoğunlukla çizimden gelir: tasarım ofisi belirli bir sınıf ve belge şartı yazmışsa levha o şartı karşılamalıdır. Sıradan bir yapı çeliği ile bu sacın fiyat farkı, çoğunlukla belgelendirilmiş malzeme olmaktan doğar.

A516 ile P355GH arasında dayanım farkı

A516 ile P355GH aynı konuma yakın iki farklı sac sınıfıdır: biri ASTM, diğeri EN standardına aittir. A516 üç Gr sınıfına bölünür, P355GH ise tek isim altında EN 10028-2 kapsamında yer alır.

A516 üç sınıfa bölündüğü için tek bir akma değerinden söz edemezsiniz: 220, 240 ve 260 MPa asgari akma bu üç sınıfa aittir. P355GH ise tek isim altında toplandığından tek bir değer aralığı sunar.

İki malzemeyi birbirinin yerine kullanmak istiyorsanız kimyasal sınırlar ve belge şartı tek tek karşılaştırılmalıdır. Ad benzerliği ya da kullanım benzerliği bu işin yerini tutmaz.

Fiyat tarafında kıyas yapmak isterseniz P355GH sayfamızdaki tabloya aynı kalınlıklarla bakabilirsiniz.

A516 sac alırken nelere dikkat edilir?

Sipariş notunda sınıf (Gr 60, 65 veya 70), kalınlık, ebat ve belge türü eksiksiz yazılmalıdır. Ek test varsa onu da aynı nota ekleyin.

En sık eksik kalan bilgi sınıftır. Sadece A516 yazılan siparişte hangi mukavemetin kastedildiği belli olmadığı için dönüş yapılır ve zaman kaybedilir.

• Gr sınıfı ve kalınlık
• Tabaka ebadı ya da kesim ölçüsü
• Sertifika tipi (EN 10204 3.1 istenebilir)
• Ek test, varsa

Teslimat şekli, tabaka mı kesilmiş parça mı olacağı ve paketleme biçimi de baştan konuşulursa, fiyat ve termin sorunsuz belirlenir.

Sık sorulan sorular

A516 için stoklanan kalınlıklar hangileri?

Bu sayfadaki fiyat tablosu 5, 6, 8, 10, 12, 15, 20 ve 25 mm kalınlıkları gösterir. Daha ince ya da daha kalın bir ölçü gerekiyorsa sipariş notunda belirtmeniz yeterlidir.

A516 plaka ağırlığı hangi formülle bulunur?

Kalınlığı 7,85 ile çarpıp kg/m² değerini buluyorsunuz; sonra bunu tabaka alanıyla çarpıyorsunuz. Örneğin 12 mm için 94,2 kg/m², 1500×3000 mm tabaka için 423,9 kg çıkar.

A516 yerine hangi standart adı yazılır?

A516, ASTM A516 ve ASME SA-516 kapsamında basınçlı kap sacıdır. Avrupa kazan çelikleri EN 10028-2 altında toplandığı için ikisini birebir aynı saymıyoruz.

A516 sac nasıl kaynaklanır?

Kaynağa elverişlidir. Sınıf ve kalınlık arttıkça ön ısıtma ve elektrot seçimi şartnameye göre planlanmalıdır.

A516 sac ne için alınır?

Basınçlı kap, tank ve eşanjör gövdelerinde kullanılır. Bağlantı levhası ve köşebent gibi ağır taşıyıcı parçalarda da tercih edilir.

A516 ve P355GH farkı nedir?

A516 ASTM sistemine ve üç Gr sınıfına, P355GH ise EN 10028-2 standardına aittir. Birini diğerinin yerine kullanmadan önce kimyasal ve mekanik şartlar tek tek karşılaştırılmalıdır.

A516 sac siparişinde belge olarak ne istenir?

Ürün sertifikası ve gerekiyorsa EN 10204 3.1 türü belge istenir. Sınıfı sertifikada görmek, Gr 60, 65 veya 70 ayrımı için en güvenli yoldur.